‘De keten is kwetsbaar’ is de conclusie tijdens de bloemkoolevaluatiebijeenkomst afgelopen november. Een conclusie die ook in andere bijeenkomsten afgelopen najaar is getrokken. De kwetsbaarheid van de keten komt naar voren bij ontwikkelingen bij twee plantenkwekers afgelopen jaar. Een faillissement en een bedrijfsstaking laten de kwetsbaarheid van de keten zien. Een kwetsbaarheid die het gevolg is van jarenlang zoeken naar efficiënte ketens waarbij op basis van de laagste kostprijs voedsel wordt geproduceerd.

Genoeg

Overigens is niet alleen in de agrarische sector de ontwikkeling naar efficiënte ketens actueel. Veel toeleveranciers en fabrieken hebben afgelopen jaren deze ontwikkeling doorgemaakt. Er is zelfs een economische theorie ontwikkeld rond efficiënte ketens en organisaties. Efficiënte organisaties zijn ‘lean and mean’. En deze ‘lean and mean’ theorie wordt ook toegepast op ketens. Toeleveranciers produceren op vraag van de afnemer. Er zijn geen voorraden en er is geen overcapaciteit. Alles precies genoeg, op het juiste moment en zonder verspilling.

Feiten

De keten van plantenkweker en vollegrondsgroenteteler is blijkbaar ‘lean and mean’ ingericht. Met als gevolg dat wanneer één of zoals dit jaar twee plantenkwekers wegvallen er niet meer voldoende productiecapaciteit is om alle benodigde planten te kunnen leveren. Met de neus op de feiten gedrukt in de ware zin van het gezegde. 

Kostprijs

De kwetsbaarheid van de keten is niet het gevolg van economische theorieën maar een ontwikkeling waar theorieën op worden gebaseerd. De oorzaak zit in de continue focus op kostprijs: een lage kostprijs leidt tot efficiënte bedrijfsvoering en een efficiënte keten maar ook tot een keten zonder buffers en zonder reserves. Het gebrek aan reserves betekent onzekerheid over leverzekerheid. 

Twijfels

En net twijfels over de leverzekerheid gaan verder dan alleen een super efficiënte keten. De twijfels gaan ook over het gebrek aan gewasbeschermingsmiddelen, te lage gebruiksnormen en een te groot teelrisico. Blijkbaar zitten we in een actualiteit waarin heel veel risico’s bij elkaar komen met als gevolg dat de vollegrondsgroentesector de leveringszekerheid niet meer kan garanderen. 

En dat baart grote zorgen. Niet alleen voor de telers maar juist voor de maatschappij. De maatschappij kan er niet meer van uit gaan dat er voldoende groente in het schap ligt. De telers weten dat maar de boodschap naar de samenleving brengen is erg lastig. Blijkbaar moet de wal het schip keren om in te zien dat de randvoorwaarden voor een zekere voedselvoorziening anders moeten worden ingevuld. De kwetsbaarheid toont zich door het wegvallen van plantenkwekers maar dat is vooral een extra aanwijzing dat de maatschappij zich zorgen moet gaan maken.

Deel dit bericht