Vrijstelling gerealiseerd 

Hoelang duurt een vrijstelling voor een 120 dagen regeling? Voor Movento is het antwoord tussen de 7 en de 40 dagen. Er is een transitievrijstelling voor Movento. Voor sla inmiddels alweer afgelopen voor sluitkool mislukt en voor bloemkool, broccoli, spruiten en witlof eind deze maand voorbij. Een vrijstelling voor een periode van 1 – 6 weken. Waar de verordening over 120 dagen spreekt is 7 tot 40 dagen een wel heel beperkte invulling van de regeling. Het is niet dat daarmee de vrijstelling niet relevant is. Wel is de inspanning om tot deze vrijstelling te komen onevenredig groot t.o.v. het feitelijke resultaat. Maar wellicht zijn er meer lessen geleerd.

Plan van aanpak

De vrijstelling die nu afgegeven is, is een zogeheten transitievrijstelling. Dat is geen nieuwe vrijstellingsmogelijkheid maar tot nu toe is er van een transitievrijstelling nog nooit gebruik gemaakt. Dat maakt dat de sector en de beoordelaars in een nieuw traject terecht zijn gekomen met nieuwe kaders en nieuwe vragen. Daarbij hoort ook onzekerheden over doorlooptijden en een haperende communicatie. Nieuw in deze manier van vrijstelling is ook een plan van aanpak. Dat is nodig om duidelijk te maken dat de sector de transitie naar een alternatieve aanpak daadwerkelijk handen en voeten geeft. Met mijlpalen en met actielijnen. In de vorige Van de Grond is het plan van aanpak voor de spruiten gepubliceerd. Deze lijn is ook gevolgd voor de overige gewassen. 

Hoelang duurt een vrijstelling voor een 120 dagen regeling? Het antwoord is 7 dagen!

Doorlooptijd

De start voor de aanvraag voor een transitievrijstelling is voor de tulpen gestart in de zomer van 2025 en voor de groente in augustus 2025. Verzamelen van informatie, onderzoeksresultaten, toelatingsdossiers en het invullen van de juiste documenten om te verantwoorden dat er daadwerkelijke knelpunten zijn. In oktober en november van 2025 heeft NVWA een beoordeling gedaan en daarbij geconcludeerd dat een plan van aanpak noodzakelijk is. Nadat het plan van aanpak uitgewerkt en ingediend is, zijn er in de periode december 2025 tot en met april 2026 in meerdere sessies aanvullende vragen gesteld door de NVWA. Op deze vragen zijn met ondersteuning van onderzoekscentra, adviseurs en toelatingshouder uitgebreide antwoorden gegeven. In mei bleek een negatief advies voor bloemkool, broccoli en witlof. Dit advies is na een hoorzitting met sectorvertegenwoordigers omgezet in een positief advies. Eind mei en begin juni 2026 heeft het CTGB een dossierbeoordeling gedaan waarna een advies is geformuleerd dat half juni naar het ministerie is gestuurd. Na beoordeling door twee ministeries is op 17 juli de vrijstelling gepubliceerd in de staatscourant. Een doorlooptijd van zes maanden.

Deadlines

Dit proces duurt niet alleen lang maar is ook onvoorspelbaar. Aanvullende vragen en wachten op beoordeling van meerdere ministeries zonder deadlines zorgt voor onzekerheid maar vooral ook voor frustratie. Voor een nieuwe procedure wellicht begrijpelijk maar het gebrek aan deadlines maakt dat alle partijen met gemengde gevoelens terugkijken op dit proces. En juist dat moet anders. Een duidelijk dossier en een reëel plan van aanpak is logisch. En de sector heeft een zware verantwoording om de mijlpalen van eind 2026 uit het plan van aanpak te halen. Maar onzekerheden over het proces en de doorlooptijd mag in het vervolg niet meer aan de orde zijn. 

De transitieperiode voor Movento loopt tot eind 2027. Dat betekent dat er voor 2027 nog een keer een beroep kan worden gedaan op de vrijstelling. Uiteraard zijn deze afhankelijk van de resultaten die in 2026 worden gerealiseerd. Belangrijke les van het proces van augustus 2025 tot juli 2026 is zorgen voor helderheid, versnellen van het proces en heldere deadlines. Alle partijen die betrokken zijn bij de vrijstellingsaanvraag en beoordeling hebben nu de ervaring om de aanvraag vlot en zonder haperen te kunnen doorlopen. Het inzicht in dit proces is een les en zeker zo belangrijk als het realiseren van de vrijstelling.