“Wat voor kleur ben jij?” Een bijzondere vraag voor niet ingewijden. Als je een antwoord zoekt, kom je in een zweverige wereld terecht waarin je mag benoemen welke kleur je je vandaag voelt. In de jaren zestig heel gebruikelijk maar in de rationele wereld van de tuinbouw past het minder. Toch is dit een vraag die gesteld is in een van de kenniscafé’s van Talentoogst en Vollegrondsgroente.net afgelopen winter.
Warrig en complex
De kleuren zijn de invulling van een persoonlijkheidsprofiel als onderdeel van de DISC analyse. In deze aanpak worden persoonlijkheidseigenschappen verzameld en toegeschreven aan een bepaalde kleur. Deze kleur zegt dan iets over hoe de persoon reageert, wat zijn primaire reactie is en wat zijn diepere beweegredenen zijn. Een theorie waarvan de statistische wetenschappelijke onderbouwing nog wat te wensen overlaat. Nu zijn psychologische modellen slecht wetenschappelijk te onderbouwen. De menselijke geest is net zo warrig als complex en laat statische modellen vlot op tilt slaan bij wetenschappelijke analyses.
Gereedschap
Maar de DISC theorie is als gereedschap wel bruikbaar is. En wordt in het bedrijfsleven veel toegepast. De basis van de theorie berust op vier hoofdeigenschappen waar een kleur aan wordt geplakt. Een extraverte, resultaat georiënteerd persoon is ‘dominant’ en ‘rood’. Dit zijn leiderstypes, sterk aanwezig en zonder oog voor detail.
Personen die juist wel oog hebben voor detail zijn introvert en resultaat gefocusseerd en worden ‘consciëntieus’ of ‘analytisch’ genoemd en zijn ‘blauw’.
Een extravert relatiegerichte persoonlijkheid is ‘creatief’, ‘invloedrijk’ en ‘geel’. Dit zijn de out of the box denkers. Personen die geen problemen zien en alleen maar oplossingen.
Het laatste kwadrant wordt ingevuld door introverte relatiegerichte persoonlijkheden. Deze zorgen voor ‘stabiliteit’ en zijn ‘groen’. Dit zijn vooral de sociale persoonlijkheden die aandacht hebben voor de mens en de mens centraal zetten in het functioneren.
Hokjes
Een theorie is altijd rechtlijniger dan de werkelijkheid. En als gezegd psychologie wetenschappelijk onderbouwen is verschrikkelijk moeilijk. De mens laat zich slecht in hokjes duwen. Ieder persoon is zowel blauw, rood, geel als groen en feitelijk zijn we allemaal oranje. Maar bepaalde eigenschappen zijn wel nadrukkelijker aanwezig. Mensen zijn dus wel te linken aan een kleur of een combinatie van kleuren. Kleuren dus eigenschappen veranderen per situatie. In een vertrouwde bekende situatie kan een persoon zich ‘rood’ gedragen terwijl dezelfde persoon in onbekende omgeving ‘blauw’ opstelt.
Woorden
Theorie is mooi maar waardeloos als je er in de praktijk mee kunt. En dat is net met de DISC analyse interessant: de theorie is wetenschappelijk weliswaar niet onderbouwt, DISC biedt wel een mooie gereedschapskist.
De gereedschapskist is de keuze van benadering van personen. Woorden, directheid, omgeving ze kunnen gekozen worden op basis van de persoonlijkheid van de persoon. Tijdens het kenniscafé’s maakte trainer Ine Prins duidelijk dat een ‘gele’ persoonlijkheid geactiveerd kan worden door in te gaan om de gevolgen van zijn of haar gedrag voor de omgeving. Een ‘blauw’ persoon moet meegenomen worden in analyses, cijfers en prestatie indicatoren om deze persoon te overtuigen. Een ‘rode’ persoon moet gewaardeerd worden voor zijn persoonlijkheid. Een ‘groene’ persoonlijkheid wordt getriggerd door zijn rol als verbinder te benadrukken.
Andersom werkt het ook: een ‘rood’ iemand krijg je niet mee met cijfertjes, een ‘blauw’ iemand zal niet begrijpen dat de waardering voor zijn persoonlijkheid van belang is. Een ‘groene’ persoonlijkheid loopt niet warm voor zakelijke doelstellingen en een ‘geel’ persoon loopt vast als hij volgens procedures moet werken.
Waardevol
Juist zo’n gereedschapskist is waardevol in de omgang met mensen. Zowel binnen de bedrijven als met personen in de omgeving. Zonder mensen nadrukkelijk een stempel op te willen drukken is het handig om een inschatting te maken van de persoonlijkheid van mensen en daar een hoofdkleur bij te benoemen. Als vervolgens de communicatie gericht wordt op die ‘kleur’ dan worden gesprekken waardevoller en vervolgacties in lijn met de wederzijdse verwachtingen. Deze aanpak geldt zowel voor leidinggevenden maar ook voor mensen die sterk afhankelijk zijn van onderlinge relaties.
Het indelen van mensen in kleuren is in de basis kinderlijk. Maar kleurtjes met een onderliggende theorie en een bijbehorende gereedschapskist helpt mee in de omgang met anderen. De ondernemerscafe’s van Talentoogst, Structura en Vollegrondsgroente.net helpen mee om dit soort modellen te doorgronden en toe te passen in de vollegrondsgroentesector.
Kenniscafé’s: Ben jij ondernemer in jouw onderneming?
De huidige vollegrondsgroenteteler is naast hoogwaardig vakman ook een professionele ondernemer. Het tuinbouwbedrijf is veranderd in een onderneming. Dat betekent dat niet alleen de teelt maar ook personeel, afzet, logistiek en administratie goed geregeld moeten zijn. Om de huidige vollegrondsgroentetelers te ondersteunen is een trainingsprogramma ontwikkeld in de vorm van kenniscafé’s. De kenniscafé’s vinden plaats in samenwerking tussen Talentoogst, Structura en Vollegrondsgroente.net . Deze bijeenkomsten zijn geschikt voor ondernemers én voor medewerkers op sleutelposities.